«بیدل سخنم کارگر حشر معانی است / چون غلغلهی صور قیامت کلماتم»(1)
در حالی که این غلغله و رستاخیز را در بخش ششم آشکارا شاهدیم.
بخش اول کتاب «واقعیتنامه»نام دارد و دارای یازده شعر از جمله تحمیدیهای بسیار زیبا است. مضامین دیگر این بخش: پند و اندرز مبنی بر بیثباتی دنیا و یاد مرگ – که انسان را به یاد مفهوم ساقینامه میاندازد – غدر دنیا، آزادگی، خدمت به خلق و عذاب انسانی که دنبال رضای خالق نیست. علاوه بر این دو قطعه دربارهی شعر و مفهوم آن.
بخش دوم «غمنامه» است با ۱۵ شعر در قالبهای مختلف: در قطعهای بلند به زبان طنز زیر و بمها و ظرافتهای شعر را بیان میکند و شاعرانی که هم به میخ زدهاند و هم به نعل.
در جایی دیگر صفا و صمیمیت گذشتگان و فرار از زندگی ماشینی و دنیای سرمایهداری را یادآور میشود و دو نقیضه به پیروی از حافظ و رهی معیری دربارهی حضرات معتاد که الحق خوب از عهده بر آمده است:
«دیگر از اعجوبههای هفتگانه بحث نیست / چون وجود پر معمای توام آید به یاد»
«کذب قول جعفر کذاب دیگر هیچ نیست / هر کجا صدق سخنهای توام آید به یاد»(2)
و سرانجام آخرین شعر آن «جنگل سبز» که براعت استهلال بسیار زیبایی دارد و ترکیباتی زیبا و خوشتراش: التهاب عروس گل، آبشار سکوت و شط الفت و… در آن به کار رفته است. در این بخش نام و شعر(3) بزرگانی چون: حافظ، ناصر خسرو، سعدی، رهی معیری، پروین اعتصامی و وحشی بافقی را میبینیم.
1.موسیقی شعر، شفیعی کدکنی، محمدرضا، تهران، انتشارات آگاه، چاپ پنجم بهار ۱۳۷۶، ص ۵.
2.اما بعد،ص71،بیت 8 و 5.
3..در بخشهای مختلف کتاب انواع ادبی را به مفهوم امروزی آن میبینیم: آنگاه که به شیوهی سعدی برمىسند وعظ مینشیند و یا به شیوهی محمود شبستری زبان به سخن میگشاید «ادبیات تعلیمی» و آنجا که با تکیه بر احساسات لطیف از مهر و کین، آرزو و حرمان و … سخن میگوید «ادبیات غنایی» است و زمانی که خوشیها و ناخوشیها و واقعیتهای زندگی را بیان میکند «درام» و کوتاه اندیشی و شادیهای جزئی و آرزوهای حقیر را به باد تمسخر میگیرد «کمدی» و جایی که نعش غرق خون منجعفر و مادر بر سر و سینه زنانش را نشان میدهد «تراژدی»، که شکلهای سهگانه.نمایش و «ادبیات نمایشی» میباشد و اما زندگی مردم این شهر خود حماسهای است به مفهوم عام زیرا بیانگر مقاومت، استقامت و مبارزهی آنهاست با آن همه سختی و بدبختی و … نمونهی بارزش به ثمر رساند حدود سهمیلیون اصله درخت انجیر و هزاران هزار درخت دیگر است.
.
دیدگاهها