خوش آن چاهی که آب از خود برآرد؛ فرهنگپروری به سبکِ نیکوکاران استهبان
استاد علی حکمت در پیشگفتار جلد سوم فرهنگ نامه استهبان، ضمن اشاره به دشواریهای چاپ کتاب در شرایط اقتصادی کنونی، انتشار این اثر را نتیجهی همدلی و یاری بیدریغ فرهنگدوستان و نیکوکاران استهبان میداند. ایشان با قدردانی از حامیان مالی و معنوی این پروژه، این اقدامِ خودجوش و داوطلبانه را پدیدهای ارزشمند برای پاسداشتِ میراثِ زبانی دیار خود معرفی کرده و آن را نشانهای از خمیرهی والای انسانیِ حامیان فرهنگ دانسته است.
پیشگفتار مؤلف:
باز هم توفیقات الهی نصیب شد و جلد سوم فرهنگنامهی استهبان به سرانجام رسید. چاپ کتاب در شرائط اقتصادی امروز یکی از معضلاتی است که همگان خاصه آنان که با چاپ و نشر سروکار دارند به آن واقفند.
این فرهنگنامه هم مشمول همین دشواریها بود که رفع آنها به جز با یاری فرهنگدوستان میسر نبود.
در مراسم برگزاری آستان جانان یک به عنوان مدعو در جوار یکی از اهالی فرهنگ و ادب جناب آقای استاد محمد عسلی مدیر مسؤول روزنامهی عصر مردم در سالن اجتماع دانشگاه آزاد استهبان حضور داشتم. ایشان از روند جلد سوم فرهنگنامه از من سؤال فرمودند. عرض کردم آماده است اما به علت گرانی کاغذ، چاپ آن فعلاً میسر نیست. فرمودند هزینهی چاپ هر چقدر باشد پنجاه میلیون آن را من متقبل میشوم …
یکی دو ماه بعد جناب آقای دکتر محمدرضا غمگسار در تماس تلفنی فرمودند آقای محمد هادی نصری از تجار بنام استهبان فرزند آقای ابوالقاسم نصری بازنشستهی آموزش و پرورش حاضر شده بقیهی هزینهی چاپ را بپردازد.
ماجرا را با استاد عسلی در میان گذاشتم. ایشان بلافاصله پنجاه میلیون پرداخت نمودند که همان روز به حساب لیتوگرافی اعتماد قم واریز شد. بقیهی هزینه را هم که بالغ بر شصت و چهار میلیون و ششصد هزار تومان بود وسیلهی جناب آقای محمد هادی نصری در وجه لیتوگرافی برای چاپ پانصد جلد فرهنگنامه استهبان (جلد سوم) پرداخت شد و هزینهی چاپ همین مجلد که در دست شما است به سامان رسید.
غرض از این توضیحات مقدماتی این نیست که خواسته باشم این بزرگواران خیر را معرفی کرده باشم که بسا خودشان هم راضی به این معرفی نباشند بلکه هدف معرفی این پدیدهی شگرف است که فرهنگورانی دنیا دیده و کار آزموده، خود جوش و بیدرخواستی از طرف مؤلف، تمایل خود را به این مهم اعلام دارند.
نمیدانم این گونه فرهنگ پروری در همهی جای ایران مارایج است یا خاص شهر ما استهبان است؟ شخصاً از این که استهبانیم به خود میبالم که با چنین افراد بزرگوار و فرهنگ دوستی حشر و نشر دارم.
بسیاری در هر کجای این کشور به نوشتن کتاب پرداخته و میپردازند اما استقبال از تقبل هزینهی چاپ کتاب دیگری، اگر امری بیسابقه نباشد قطعاً کم سابقه است.
سه مجلد از فرهنگنامهی استهبان این شانس و امتیاز را داشت که مشمول چاپ با هزینهی فرهنگدوستان شود:
جلد اول با وساطت جناب آقای مهندس محمد سقایی و هزینهی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی ایران.
جلد دوم به پیشنهاد و هزینهی فرهیختهی استهبانی جناب آقای مهندس جعفر حسنزاده.
جلد سوم به پیشنهاد و هزینهی آقایان استاد محمد عسلی و محمد هادی نصری.
فضائل انسانی اکتسابی نیست و میباید در خمیرهی شخص وجود داشته باشد. به مصداق: “خوش آن چاهی که آب از خود برآرد.” به سهم خود از بزرگوارانی که نام بردم و نیز آقای دکتر محمدرضا غمگسار که هم در امر تسهیل چاپ و هم در امر ویراستاری این مجلد اهتمام خاص مبذول داشتند و نامشان در تاریخ فرهنگ جاوید خواهد ماند از صمیم دل سپاسگزارم.
از همسر همیشه همراهم و از فرزندان عزیزم خانمها آزاده، حمیده و وحیده که مشوق همیشگی من در امر تألیف و تصنیف بوده و هستند و نیز از همهی بزرگوارانی که با نقد از نوشتههایم در پیشبرد کارم کمک میفرمایند نهایت سپاسگزاری را دارم.
از مدیر لایق و فهیم و مجرب مؤسسهی لیتوگرافی و چاپ اعتماد قم جناب آقای حاج رحیم اعتمادی که در امور لیتوگرافی و چاپ و صحافی کتب و رعایت انصاف در هزینهها به اصطلاح سنگ تمام میگذارند، صمیمانه قدردانی مینمایم.
با احترام: علی حکمت، تیرماه ۱۴۰۲ شیراز.
منبع: فرهنگ نامه استهبان جلد سوم ص 6 ( لطفا کلیک کنید)
سخنی درباره انتشار آثار استاد و نقش همراهان
گردآوری، ساماندهی، حفظ و انتشار آثار علمی، ادبی و فرهنگی، فرایندی زمانبر و نیازمند دقت، پشتکار و همکاری جمعی است. پایگاه اطلاعرسانی استاد علی حکمت نیز با همین رویکرد شکل گرفته است تا آثار، نوشتهها، کتابها، مقالات، اشعار، خاطرات، گفتوگوها و دیگر فعالیتهای فرهنگی ایشان را بهتدریج گردآوری، مستندسازی و در اختیار علاقهمندان، پژوهشگران و دوستداران فرهنگ و ادب قرار دهد.
مطالبی که امروز در این پایگاه منتشر میشود، حاصل تلاش یک فرد نیست؛ بلکه نتیجه همدلی و همراهی جمعی از اعضای خانواده، دوستان، شاگردان، پژوهشگران و علاقهمندانی است که هر یک به سهم خود در حفظ و معرفی آثار استاد نقش داشتهاند. برخی با در اختیار قرار دادن اسناد، تصاویر، کتابها و منابع ارزشمند، برخی با بازخوانی و تصحیح متون، گروهی با ارائه اطلاعات تکمیلی و شناسایی منابع، و عدهای نیز با همکاری در زمینههای فنی، طراحی، صفحهآرایی، تایپ، ویراستاری و آمادهسازی مطالب، در شکلگیری این مجموعه سهیم بودهاند.
بیتردید استمرار این مسیر نیز بدون مشارکت و همکاری دوستداران استاد امکانپذیر نخواهد بود. این پایگاه را نباید مجموعهای پایانیافته دانست، بلکه تلاشی است که همچنان در حال تکمیل و توسعه است. ازاینرو، چنانچه دوستان، شاگردان، پژوهشگران، همکاران و علاقهمندان استاد علی حکمت، اسناد، تصاویر، دستنوشتهها، مقالات، اشعار، فایلهای صوتی و تصویری، خاطرات، یا هرگونه اطلاعات و آثار مرتبط با ایشان را در اختیار دارند، صمیمانه درخواست میشود با این مجموعه همکاری کنند تا این منابع، پس از بررسی و مستندسازی، در صورت صلاحدید استاد و با رعایت حقوق معنوی آثار، در اختیار جامعه فرهنگی و پژوهشی قرار گیرد.
امید است با استمرار این همکاریها، آرشیوی جامع، دقیق و مستند از آثار و فعالیتهای استاد علی حکمت فراهم شود؛ آرشیوی که نهتنها بازتابدهنده سالها تلاش علمی، فرهنگی و ادبی ایشان باشد، بلکه بتواند بهعنوان منبعی معتبر برای پژوهشگران، دانشجویان، نویسندگان و علاقهمندان مورد استفاده قرار گیرد و زمینه آشنایی هرچه بیشتر نسل امروز و آینده را با اندیشهها، آثار و خدمات ارزشمند ایشان فراهم سازد.
در پایان، بر خود لازم میدانیم از همه کسانی که تاکنون با ارائه اسناد، تصاویر، کتابها، اطلاعات، پیشنهادها و راهنماییهای خود در غنای این پایگاه سهیم بودهاند، صمیمانه قدردانی کنیم. بیشک این مجموعه، حاصل همدلی و مشارکت همه دوستداران فرهنگ و ادب است و امید دارد با تداوم این همراهیها، هر روز کاملتر، غنیتر و سودمندتر در خدمت پژوهشگران و علاقهمندان قرار گیرد.
محمدرضا بهروز- شهر مقدس قم تیر ماه 1405
دیدگاهها