خاطرات ۸۰ دور گردش به دور خورشید استاد علی حکمت…
حکمتی است…
علاقه وافر، تلاشها و زحمات استاد علی حکمت در احیای فرهنگ و ماندگار ساختن آداب و رسوم نیاکان و مردمان این دیار، ستودنی است.
استاد علی حکمت، شاعر بومیسرا و نویسنده توانمند و خوشذوق استهبانی، پس از سالیانی آموزش و تدریس در لباس مقدس معلمی، به احیای فرهنگ بومی شهر و دیار خود در قالب شعر پرداخت. شعرهای طنزگونه و زیبای استاد حکمت، پس از نگارش بر روی کاغذ و خوانده شدن در جمع دوستان خوشذوق، با همت و پیشنهاد آنان به صورت گفتار همراه با موسیقی ضبط و در قالب سیدی منتشر شد. این موضوع خیلی زود مورد استقبال عموم، بهویژه جوانان، قرار گرفت؛ بهگونهای که در هر منزل و در جلوی هر خودروی جادهرو و سواری، این سیدی طنزگونه پخش میشد و باعث لبخند و شادی مردم میگردید. جالب آنکه مردم از فرهنگ و گویش محلی خود شاد و خرسند میشدند.
به همین مناسبت، جا دارد خاطرهای را در همین زمینه بیان کنم.
تقریباً سال ۱۳۸۱ بود. پس از چاپ اولین کتاب بنده با عنوان «غروب غمگین» و برگزاری نخستین همایش «سیری بر ادبیات داستانی استهبان» به مناسبت انتشار این کتاب در استهبان، با همکاری اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی شیراز و استهبان و همچنین ناشر کتاب «غروب غمگین»، پس از مدت کوتاهی در محل شهرداری قرار مصاحبهای با صدا و سیمای استان داشتیم. در همانجا استاد علی حکمت را دیدم. ایشان پس از تبریک و تشویق بنده به مناسبت چاپ کتاب و برگزاری همایش، از اشعار خود سخن به میان آوردند و فرمودند که این اشعار سالیانی است گردآوری شده و حدود یکی دو سال است تکمیل شدهاند و با پیشنهاد دوستان، به صورت صوتی بر روی سیدی ضبط شده و در مجالس خانوادگی و محافل مختلف در حال دستبهدست شدن است.
به استاد گفتم: «بله، خودم هم آن را گوش کردهام و بسیار ارزشمند، پُرمحتوا و زیباست و اثری ماندگار به شمار میرود؛ اما سیدی پس از مدتی ممکن است خش بردارد و رفتهرفته از بین برود. کاش میتوانستید آن را به صورت کتاب چاپ کنید تا این اثر جاودانه بماند. چه خوب است که فرهنگ نیاکان و پیشینیان خود را در قالب کتاب منتشر کنید.»
این بزرگوار فرمودند: «آیا این مطالب که به صورت طنز بیان شدهاند، اجازه و مجوز چاپ خواهند گرفت؟ و مهمتر آنکه مورد خنده و تمسخر قرار نخواهد گرفت؟»
گفتم: «اتفاقاً اشعار طنز شما ماهیتی فولکلوریک و بومی دارند و بومیسرایی کار هر کسی نیست. این اثر بسیار ارزشمند خواهد بود و چهبسا در آینده به جایگاهی برسد که به زبانهای دیگر نیز چاپ و منتشر شود.»
استاد حکمت نیز ظاهراً از این موضوع که تا آن زمان درباره چاپ آن به صورت کتاب مردد بودند، خرسند شدند.
به هر حال، پس از مدتی نخستین کتاب این بزرگوار با عنوان «و امّا بعد…» چاپ شد و مورد استقبال بسیاری از فرهنگوران، دوستداران علم و ادب و بومیسرایان قرار گرفت و قدرت و توانمندی استاد حکمت در بومیسرایی نیز بیش از پیش جلوهگر شد. تا جایی که از سوی اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی و استهبان، طی همایشی با حضور استاد، جمعی از مسئولان و اهالی فرهنگ، از این کتاب رونمایی شد و از استاد حکمت تجلیل به عمل آمد.
در همان جلسه نیز استاد حکمت در سخنرانی خود به این موضوع اشاره کردند و از بنده حقیر به عنوان مشوق ایشان در چاپ این حقایق و فرهنگنامه استهبان یاد کردند و تشکر و قدردانی نمودند.
علیای حال، این موضوع باعث شد که استاد ادامهدهنده این راه باشند و کتاب «و امّا بعد…» دوم نیز که دربردارنده نظریات، نقدها، تفسیرها و تحلیلهای جمعی از نویسندگان بود، مجدداً به چاپ برسد و سپس کتاب «و امّا بعد…» سوم نیز منتشر شود.
در ادامه، مجموعهای از سرودههای ایشان با عنوان «زمزمهای دیگر» منتشر شد و همین موضوع باعث تشویق و علاقه وافر ایشان به ادامه تألیف کتابهای فرهنگنامههای استهبان در شمارههای ۱، ۲ و ۳ گردید.
استاد حکمت اخیراً تمام تجربیات، مشاهدات، خاطرات و هیجانات دوران کودکی خود را، از صفر به قول خودشان، تا هشتادسالگی، در کتابی با عنوان «۸۰ دور گردش به دور خورشید» به رشته تحریر درآوردهاند؛ کتابی جالب، خواندنی و مخاطبپسند.
خاطراتی که نه تنها خاطرات استاد است، بلکه فرهنگنامهای از شهر و دیار خود نیز به شمار میرود؛ و این خود حکمتی است در این اثر ارزشمند.
زیبایی و توانمندی استاد حکمت در نگارش سرودهها و همچنین چینش جملات و بازآفرینی گفتار محاورهای مردمان این دیار، بهعلاوه تبیین معنا و مفهوم جملات، شیوه سخن گفتن و آداب و رسوم گذشته، بهویژه مسائل بهداشتی آن دوران و خصوصاً بهداشت کودکان، از ویژگیهای برجسته این اثر است.
استاد حکمت، به نقل از خودشان در پیشگفتار کتاب، با جرأت و صراحت تمام، بدون توجه به اینکه شاید برخی مخاطبان در هنگام مطالعه این مطالب احساس ناخوشایندی داشته باشند، واقعیتهای آن دوران را بازگو کردهاند.
برای این استاد بزرگوار، ابرمرد فرهنگورز، بومیسرای توانمند، بادرایت و مدبر در ثبت و نگارش اندوختههای گذشتگان و پیشینیان، آرزوی سلامتی، توفیق و عمری طولانی و پربرکت داریم.
با تقدیم احترام
فاطمه پنجعلی
نویسنده و روزنامهنگار
دیدگاهها