نگاهی گذرا به کتاب خاطرات 80 دور گردش به دور خورشید

نگاهی گذرا به کتاب خاطرات ۸۰ دور گردش به دور خورشید

کتاب حاضر، حاصل تجربیات زیسته استاد پیشکسوت، جناب حکمت است که دربردارنده رخدادها و خاطرات شیرین و ناگواری است که طی ۸۰ سال عمر با برکت خود با آن‌ها روبه‌رو گردیده‌ است. انتشارات «سته بان»، جلد اول این کتاب را با قطع وزیری در ۳۲۹ صفحه به زیور طبع آراسته است.

نویسنده با حافظه‌ای سیال، ذهنی وقّاد و هوش سرشار به ذکر وقایع دیرین پرداخته و آنچه بر ایشان رفته را با صداقت و درایت به سلک روایت درآورده است؛ حکایاتی قابل تأمل و روایاتی آمیخته با فرهنگ عامه آن روزگار که گاهی با چاشنی طنز، ظرافت و بعضاً انتقاد همراه می‌شود و خواننده ریزبین و دقیق می‌تواند از فحوای کلام، آن را دریابد.

زبان ساده، بی‌پیرایه، آشکار و صمیمی نگارنده، تأثیر خاطره را دوچندان و مخاطب را به سبب همین ویژگی، بیشتر مجذوب خود می‌کند؛ او را به گذشته‌ای که غبار زمان آن را محو کرده است نزدیک می‌سازد و پیوند می‌دهد و در آیینه دورنمای زمان، به تماشای گذشته خویش می‌نشاند که حاصل این گشت‌وگذار مطبوع و مطلوب، سرخوشی و نشئه‌های نوستالژیک (یادمانیک) و دریغ‌مندانه است.

نگارنده کوشیده است آغاز خاطرات را با برائت استهلال و فرجام آن را با نتیجه‌ای که غالباً مزین به آیه، حدیث یا ضرب‌المثلی است بیاراید تا مخاطب را به تعقل، تأمل و اقناع برساند.

عبارات کتاب به قدری روشن و گویاست که تمام زوایا و خبایای گذشته دور را به چشم و یاد مخاطب می‌آورد و تاریکی‌های ذهن را روشن و مجسم می‌کند. نگارنده نیز با برجسته‌سازی وقایع و تمرکز بر تجارب خاص، متن خاطره را دلنشین و شیرین‌تر کرده و جلوه و جلای خاصی به آن بخشیده است که در نتیجه آن، احساسات دوگانه مخاطب را برمی‌انگیزد و او را به سوی شادی یا اندوه سوق می‌دهد. تصویرسازی‌ها و ایماژها به گونه‌ای خلاقانه و هنرمندانه به کار رفته و متن خاطره را به متنی نمایشی و تصویری — با ایفای نقش‌ها، رنگ‌ها و خیال‌ها — مبدل ساخته و واقعیت‌های جامعه گذشته را به خوبی جلوه‌گر کرده است.

اینک در این مجال پایانی، از محضر نویسنده اجازه می‌خواهم مواردی را درباره ویرایش چاپ اول این اثر ماندگار یادآور شوم. به نظر می‌رسد کار تایپ، انتشار، چاپ و بازبینی با شتاب‌زدگی صورت گرفته و گواه این سخن، اشتباهات و نادرستی‌های چاپی متن است. هرچند وجود این موارد اجتناب‌ناپذیر است، اما شایسته این اثر نیست. امید است در صورت امکان، این موارد اصلاح شود و یا دست‌کم در جلد بعدی این اثر، شاهد متنی پاکیزه‌تر و منقح‌تر باشیم.

درباره عنوان کتاب نیز باید عرض کنم هرچند این عنوان بیانگر عمر سپری‌شده نویسنده است، اما شایسته‌تر بود عنوانی کوتاه، فراگیر و گویا انتخاب می‌شد تا در اذهان بهتر و بیشتر ثبت گردد.

اکنون از یزدان مانا، طول عمر ایشان را خواهانیم و همت والایشان را در گسترش فرهنگ عامه ارج می‌نهیم؛ هم‌عصران (اعم از خرد و کلان)، آیندگان، دانش‌پژوهان و دانش‌آموزان را به خواندن این اثر دعوت می‌کنیم.

مزید اطلاع این عزیزان، اختلاف قیمت پشت جلد و قیمت فروش، به جهت حمایت شخص فرهنگ‌دوست و خیری است که هزینه چاپ آن را با پیشنهاد خود پذیرفته است و نویسنده نیز به پاس این خدمت فرهنگی، تمام عواید حاصل از فروش کتاب را صرف امور خیرخواهانه می‌نماید.